Wilde dieren 'feesten' in tamme gemeenten

vrijdag 13 augustus 2010 09:42

In 2006 heeft de vereniging 'Wilde Dieren de Tent uit' en de 'Dierenbescherming afdeling Noord-Overijssel' burgemeesters & wethouders in de regio verzocht om circussen met wilde dieren geen vergunning meer te verlenen. Helaas zonder succes. Ook in juli 2010 was het weer een 'feest' met wilde dieren bij Circus Humberto in Ommen en circus Solero in Gramsbergen (gemeente Hardenberg).

De Dierenbescherming is tegen het gebruik van dieren in circussen. Het laten optreden van dieren is in strijd met de erkenning van de eigen waarde en het soorteigen gedrag van het dier. Helaas is er geen wetgeving voor/ tegen het gebruik van circusdieren. Het verbieden van circussen met wilde dieren is daarom niet mogelijk.

Is het verbieden van een circus met wilde dieren dan nooit mogelijk? Jawel, pas als er sprake is van bewijsbare mishandeling of ernstige verwaarlozing. In dat geval kan de Algemene Inspectiedienst optreden. Echter wanneer dieren in te kleine hokken zitten of zijn vastgeketend (olifanten), ontbreekt nog de wetgeving om in te grijpen. Het is dus niet verboden dat dieren onnatuurlijk gedrag moeten vertonen, of dat soms met zeer dieronvriendelijke methoden en dwang kunstjes worden aangeleerd.  Dat is volgens de Dierenbescherming onbegrijpelijk, want de dieren kunnen ernstig lijden onder de optredens en de aanleermethoden. Daarnaast worden de dieren buiten de optredens en trainingen in zeer krappe, kale hokken gehuisvest, waar ze ook in vervoerd worden. Ook de veelvuldig voorkomende transporten van de dieren met de nodige stress, zijn niet goed voor hun welzijn.

Hoe zit dat nou met gemeenten zelf? Hebben die dan geen oog voor dierenleed? 'Tamme' gemeenten verschuilen zich achter de Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren (GWWD), die strikte beperkingen aan de mogelijkheden om dieren te gebruiken bij evenementen en wedstrijden stelt. In deze wet wordt echter niet specifiek over circussen gesproken en dat is opmerkelijk. De GWWD heeft geen regelgeving voor circusdieren. Er is wel een hoofdstuk aangemaakt in de wet, maar is deze tot op heden blanco. De minister van Landbouw Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) is er niet in geslaagd regelgeving op te stellen en jarenlang heeft LNV geloofd in een zelfregulering van de circusbranche. Een andere reactie van  gemeenten is dat men in het enkele feit dat dieren optreden in circussen, geen aanleiding ziet om aan te nemen dat er sprake is van dierenmishandeling of een weinig respectvolle behandeling van dieren. Volgens de wetenschappelijke onderzoeken (Universiteit Wageningen en Groningen, 2009) naar de intrinsieke waarde en het welzijn van circusdieren blijkt dat alle onderzochte dieren in hun welzijn zijn aangetast en dat ook de intrinsieke waarde van het circusdier is aangetast. Het toch blijven gebruiken van deze dieren is dus wel degelijk respectloos. En wat betreft dierenmishandeling, is het natuurlijk altijd moeilijk waar men de lijn trekt. Feit is dat het welzijn is aangetast en bij een aantal diersoorten in ernstige mate. En dat kan niet de bedoeling zijn van een evenement waar het feest hoort te zijn.

Er zijn gelukkig steeds meer 'wilde' gemeenten, die hun hoofd willen uitsteken boven de bestaande wetten. Zij voeren een nieuw beleid ten aanzien van circussen met wilde dieren. Het Heemskerk-model is hiervan een voorbeeld.  De gemeente Heemskerk nodigt zelf  circussen zonder wilde dieren uit en heeft een maximum aantal circussen per jaar. Zo kan de gemeente de mensen toch een circus bieden, zonder dat er dieren voor hoeven te leiden. Gelukkig wordt het Heemskerk- model in steeds meer gemeentes toegepast. Dat is iets waar de Dierenbescherming erg blij mee is. Want een circus moet toch voor iedereen een feest zijn: mens én dier.