• image

Experts

Experts uit de wetenschap en het werkveld geven hun mening over het gebruik van wilde dieren in het circus:

 

Henk Hiddingh, Voorzitter Nederlandse Vereniging van Dierentuinen

"De wegen van dierentuinolifanten en circusolifanten zijn heel ver uiteen gaan lopen in de afgelopen twintig jaar. In een normaal olifantengezin heeft (overgroot)moeder de leiding. Zo'n achttien uur per dag leidt zij de kudde langs drinkplaatsen en gebieden waar voedsel te vinden is. De resterende tijd wordt er geluierd en geslapen. Bij alles wat ze doen, zijn olifanten heel sterk op elkaar aangewezen. Het is overduidelijk dat hun sociale netwerk het allerbelangrijkste element is in hun leven.

Helaas verkeren de circusolifanten nog steeds in volkomen onnatuurlijke omstandigheden, waarin de geketende dieren geestelijk afstompen en vereenzamen door een gebrek aan sociale interacties met soortgenoten, gebrek aan ruimte en afleiding. Gelukkig erkent de dierentuinwereld hun natuurlijke behoeften wel en zie je in steeds meer dierentuinen een ontwikkeling naar grote, natuurlijke olifantenkuddes. Doordat ze veel ruimte en afwisseling in hun verblijven hebben, laten dierentuinolifanten hun natuurlijke gedragingen zien aan het publiek. Daarmee vervullen ze een belangrijke educatieve functie. Dat is een rol die ze in een circus nooit zullen kunnen spelen. Wie de natuurlijke behoeften van olifanten respecteert, weet dat ze niet thuishoren in het circus."

 

Job Lijfering, tijgerdompteur tot 2008 (interview in Grasduinen december 2003)

"Het is mijn ervaring dat je met groepsdieren wel geweld móet toepassen. Ik heb ooit met olifanten en leeuwen gewerkt, daarbij moest ik fysiek geweld gebruiken. Dat kon ik niet en na drie maanden ben ik gestopt."
"Veel dompteurs gebruiken wel geweld."
"Daar komt u op een rot onderwerp. Als ik dat aan de grote klok hang, wordt de dressuur verboden, zoals in Engeland. Natuurlijk praat je erover met andere dompteurs, maar het is net als met de paardensport: wat erachter de schermen gebeurt, wil het grote publiek niet horen." "In een volgend leven weer dompteur?"
"Nee, pertinent niet. Ik vind dat een dier in de vrije natuur hoort. Maar ik ben nu eenmaal in deze wereld opgegroeid."


Peter Klaver, dierenarts en gedragdeskundige in het Algemeen Dagblad op 24 december 2005

"In de meeste gevallen gaat het fout. De eisen zijn simpelweg te hoog om de dieren optimale zorg te kunnen bieden. Neem de olifanten. Als ze niet optreden, staan ze in een hokje met een heteluchtkanon en zeer weinig bewegingsvrijheid. Dat kan niet. Ze hebben bij wijze van spreken een sporthal nodig om zich normaal te kunnen bewegen. Ook roofdieren krijgen doorgaans te weinig ruimte. Zij zouden drie keer per dag moeten worden getraind of uitgelaten om de benen te strekken, maar dat komt er niet altijd van."


Elke de Vries-Becker, ex-tijgertrainster voor circussen in interview met drs. Jeroen van Kernebeek, december 2004

"Het laten optreden van dieren in circussen is een vorm van moderne slavernij. De dieren moeten continu door de mens opgelegde handelingen uitvoeren die ze uit eigen beweging niet snel zouden doen. Circussen kunnen nooit in de behoefte van wilde dieren voorzien. Daarom heeft regelgeving ook geen zin, er moet een verbod komen en alle wilde dieren moeten uit het circus."

 

André van Gemmert, zeeleeuwexpert werkzaam voor dierenpark Emmen en zeehondencreche Pieterburen

"Volgens mij is het niet zo moeilijk om te kunnen inzien dat het houden van exotische dieren onder een tentzeil geen enkele overeenkomst vertoont met hun natuurlijke leefomgeving. De dwangmatigheid waarbinnen wij dieren vervormen tot commerciële producten is vals en verwerpelijk. Daarbij wordt dan ook nog de illusie gewekt dat de dieren juist door deze activiteiten zich prettig voelen.

De afgelopen 30 jaar heb ik veel ervaring opgebouwd in het houden van zeeleeuwen in dierentuinen en in het begeleiden van opvangcentra in hun natuurlijke habitat. Naast zeeleeuwen heb ik bij regelmaat ook te maken met diverse Pinguïnsoorten die helaas door hun rechtopstaande houding steeds vaker voor circussen een clownesk doelwit zijn. Een voorbeeld van onprofessioneel handelen was een actie in 2005, waarbij een zeeleeuw wist te ontsnappen uit een oververhitte trailer bij een buitentemperatuur van 28° Celsius op de A28 bij Groningen. De houding van de begeleiders van dit transport en de chaotische situatie bij het circus toen wij het dier terugbrachten, kan voor mij maar tot één conclusie leiden. Wilde dieren de tent uit, niet morgen maar nu."

 

Paul Cliteur, hoogleraar encyclopedie van de rechtswetenschap

"Over enige tijd zullen onze kinderen en kleinkinderen met afschuw terugkijken naar hoe wij nu met dieren omgaan. Zij zullen verontwaardigd zijn over de bio-industrie, over het gebruik van proefdieren, maar ook over hoe wij dieren hebben verlaagd tot vermaakobjecten en ze tentoonstelden in circussen.

Het gebruik van dieren voor vermaak druist in tegen alle ethische principes. Het levenslang opsluiten van wilde dieren in kleine en onnatuurlijke verblijven, het wekelijks op transport zetten van deze dieren, het op een krukje laten balanceren van olifanten; wat voor voorbeeld over de omgang met dieren geven wij hiermee aan onze kinderen? En dat alles om de mens vijf minuten te vermaken. Deze morele blinde vlek moet snel tot het verleden behoren."

Bekijk interview met Paul Cliteur:

alt=""


Harm Evert Waalkens, lid Tweede Kamer voor de PvdA en Dierenbeschermer van het Jaar 2006

"Het in het klassieke circus tentoonstellen van dieren - een mooi eufemisme voor afgerichte dieren onnatuurlijke kunstjes laten doen - is iets waar we in Europa niet trots op moeten zijn en wat we zo snel mogelijk naar het verleden moeten verbannen. Er zijn genoeg alternatieven: het succes van bijvoorbeeld Cirque du Soleil laat zien dat circussen zónder wilde dieren ook meer dan de moeite van het bezoeken waard zijn. Circussen zonder dieren hebben de toekomst! De PvdA-fracties in het Europees Parlement en in de Tweede Kamer vinden dat dit soort circussen zo snel mogelijk naar het verleden moeten worden verbannen."

 

David van Gennep, directeur Stichting AAP en bioloog

"De overtreffende trap in dierenmishandeling is volgens mij dierenmishandeling voor je lol: wilde dieren in entertainment is daar een goed voorbeeld van omdat het welzijn van de dieren structureel wordt geschaad, de handel gestimuleerd en het voorbeeld zo slecht is voor de bezoekers. Wat leert een kind dat ziet dat dankzij de kracht van een knallende zweep een olifant op zijn hoofd gaat staan of een tijger door een brandende hoepel springt. Het lijkt zo absurd maar bij AAP zien we de voorbeelden regelmatig langskomen. Het kwaad is dan geschied en de dieren zijn geestelijk totaal kapot. Wij proberen ze weer op te lappen, maar bij dieren uit circussen is dat wel heel erg moeilijk."


Pierre Robert Levy, auteur van talrijke werken over circussen

in boek ‘De dieren van het circus', 1992
"Ik kan me zonder hypocriet te zijn moeilijk een dressuur indenken die geen gebruik zou maken van dwang en van geweld."


Dr. Cynthia Moss en haar team olifantenexperts in een verklaring op hun website

"Elephants in circuses are confined and chained for hours, are bought and sold, separated from companions, and frequently moved about. In short they are treated as objects of entertainment for humans. An elephant's place is in the wild with its relatives and companions. The totally unnatural existence for captive elephants in a circus is a travesty and to allow this practice to continue is unjustified and unethical."

Vertaling: "Olifanten in circussen worden beperkt in hun bewegingsvrijheid en urenlang vastgeketend, ze worden gekocht en verkocht, gescheiden van metgezellen, en veelvuldig vervoerd. Kortom, ze worden behandeld als amusementsobjecten voor mensen. Een olifant hoort in het wild, bij zijn familie en vrienden. Het totaal onnatuurlijke bestaan van olifanten in circussen is een aanfluiting en het is onethisch en ongerechtvaardigd om deze praktijk voort te zetten."

 

Dr. Jane Goodall, chimpanseeonderzoeker, oprichtster Jane Goodall Institute en Vredesambassadrice van de Verenigde Naties

"Many trainers will admit that they beat their performers during training. In many cases the abuse is horrendous. The psychological damage that is done to these intelligent animals is a life-long handicap that can be dangerous to both the animals and those working with or around him. Considering the technology available - through animatronics and computer imagery - there is no justification for forcing these amazing creatures to suffer for our amusement any longer."

Vertaling: "Veel trainers geven toe dat zij hun dieren tijdens trainingen slaan. In veel gevallen is er sprake van afgrijselijk misbruik. De psychologische schade die deze intelligente dieren wordt aangedaan is een levenslange handicap die gevaarlijk kan zijn voor zowel de dieren als de mensen die met of bij hen in de buurt werken. Gezien de technologieën die beschikbaar zijn - bijvoorbeeld animatie en computerbeelden - bestaat er geen rechtvaardiging voor dat we deze verbazingwekkende beesten nog langer dwingen te lijden voor ons amusement."


Dr. Desmond Morris, zoöloog en dieren gedragsdeskundige in boek ‘The Rose-Tinted Menagerie', 1990

"Let the human circus survive and flourish with its thrills, spills and excitements, and its colourful traditions. But let the animal circus join bear-baiting, bull-baiting and cock-fighting in the dustbin of antique abuses that no longer entertain us."

Vertaling: "Laat het menselijk circus overleven en bloeien met al zijn spanning en sensatie en kleurrijke tradities. Maar laat het dierencircus alsjeblieft verdwijnen, net als antieke vormen van misbruik als het laten dansen van beren, stierengevechten en hanengevechten waaraan we geen plezier meer beleven."

 

Albert Schweitzer, arts en filosoof

"The exhibiting of trained animals I abhor. What an amount of suffering and cruel punishment the poor creatures have to endure in order to give a few moments of pleasure to men devoid of all thought and feeling."

Vertaling: "Ik verafschuw het tentoonstellen van getrainde dieren. Wat een hoeveelheid aan wrede straffen en lijden moeten de arme dieren doorstaan voor een paar momenten van plezier voor mensen die enige vorm van gevoel of verstand ontberen."

 

A.H. Dorresteijn, Directeur Diergaarde Blijdorp

"Binnen de Europese (EAZA) en Nederlandse (NVD) vereniging voor dierentuinen is afgesproken en vastgelegd dat de bij de verenigingen aangesloten dierentuinen (en dat zijn er vele honderden, respectievelijk 14 in Nederland, waaronder alle bekende) geen dieren 'wegdoen' naar dierenhandelaren en circussen.

De reden daarvoor is simpel; wilde dieren, als ze al in gevangenschap moeten worden gehouden (en daarover kan je al een hele discussie opzetten), dan dient dat te gebeuren op een wijze die recht doet aan een optimaal welzijn voor de betreffende soort.(...) En dat welzijn komt o.a. tot uitdrukking in een gedrag van het betreffende dier dat overeenkomt met zijn gedrag en de natuur; anders gezegd een dier kan zich natuurlijk gedragen. In circussen is dat naar mijn mening anders. (...)

Ter illustratie: de olifanten in bijna alle circussen staan gemiddeld 20 uur per dag aan de/een ketting. Juist in dat kader worden er door de overheid in diverse landen nog al eens circusdieren in beslag genomen op grond van onvoldoende dierenwelzijn (...). (...)"

 

Midas Dekkers, bioloog en auteur

Dagblad van het Noorden, 1 april 2008
"Een roofdier dat op zijn achterpoten staat en een olifant die op een tonnetje balanceert, dat is natuurlijk dieronterend."

 

Job Lijfering, tijgerdompteur tot 2008 (interview Limburgs Dagblad 16 januari 2008)

"Een dier in de vrije natuur is het mooiste dat bestaat. In een circus ben je bezig met manipulatie, hoe je het wendt of keert. Als je jong bent, sta je daar niet bij stil. Maar met ouderdom komt de wijsheid. Een dier hoort niet in het circus."